|
|
Muzeum Jeziora...
Ciało okonia jest wygrzbiecone w przedniej części, ścieśnione w płaszczyznach bocznych całej długości i owalne w przekroju. Łuski podobne jak u sandacza. Linia boczna ma także podobny przebieg. Występują również dwie płetwy grzbietowe, które stykają się podstawami. Kształt płetwy ogonowej oraz umieszczenie płetw brzusznych i piersiowych jest takie samo jak u sandacza. Tylna krawędź pokrywy skrzelowej jest zakończona dużym, wyraźnym, ostrym hakiem. Głowa okonia jest mała, a pysk zakończony paszczą, ustawioną nieco skośnie ku górze i uzbrojoną w liczne, ostre i drobne ząbki. Okoń może dorastać do 30-50 cm długości i osiągać ciężar nawet 1,5 kg. W naszych wodach w większości łowione są okonie nieprzekraczające długości 20 - 25 cm.
Ciało szczupaka jest wydłużone i nieco spłaszczone. Pokrywają je drobne łuski, zachodzące także na pokrywy skrzelowe. Linia boczna jest bardzo wyraźna i przebiega bez załamań od ogona do pokryw skrzelowych. Płetwa grzbietowa jest cofnięta. Płetwa ogonowa jest duża i symetrycznie, dość głęboko wycięta. Głowa jest wydłużona, z dużą paszczą, spłaszczoną poziomo. Jest ona uzbrojona w liczne ostre zęby zakrzywione do tyłu. Żuchwa jest nieco dłuższa od szczęki. Szczupak dorasta do długości 1,5 m i osiąga ciężar 24 kg i więcej. Jest to gatunek żyjący we wszystkich typach wód śródlądowych i słonawych.
Rak pręgowany pochodzi z Ameryki Północnej. W warunkach naturalnych osiąga długość 10-14 cm, a hodowany w akwarium jest zwykle mniejszy. Na grzbiecie i odwłoku widoczne są poprzeczne czerwonawe lub rdzawe plamy, szczypce są krótkie i szczelnie zwierające się (u samców bardziej masywne), samica jest nieco większa od samca.
Ciało lina jest krępe. Okrywają je drobne łuski, mocno i głęboko osadzone w skórze. Wszystkie płetwy lina mają krawędzie w charakterystyczny sposób zaokrąglone. Płetwa ogonowa jest lekko wycięta. Paszcza lina - mała, ustawiona nieco skośnie ku górze. W jej kącikach znajduje się po jednym, krótkim, miękkim wąsiku. Na terenie naszego kraju lin występuje w płytkich jeziorach o mulistym dnie i w zacisznych miejscach rzek. Jest on także hodowany w gospodarstwach stawowych. Dorasta przeciętnie do długości 30-40 cm i do ciężaru 1-1,5 kg. Czasami jednak zdarzają się osobniki znacznie większe. Pokarmem lina są drobne zwierzęta wodne strefy dennej i przydennej. W połowie czerwca lin rozpoczyna tarło. Samica o ciężarze 0,5 kg składa około 300 000 jaj, które przylepiają się do roślin wodnych. Lin jest gatunkiem cennym gospodarczo. Wymiar ochronny dla lina (poza gospodarstwami stawowymi) wynosi 25 cm.
Środowiskiem, w jakim ten gatunek żyje w warunkach naturalnych, są ciepłe, wolno płynące lub stojące wody. Pożywienie jego stanowią drobne zwierzęta wodne, plankton, a nawet okruchy i nasiona roślin. Obecnie karp (tzw. SAZAN) w warunkach naturalnych występuje w zlewiskach Morza Czarnego, Kaspijskiego, Aralskiego i Azowskiego. Karp występujący u nas w jeziorach i rzekach jest albo uciekinierem ze stawów sztucznych, albo został tam wprowadzony przez zarybianie. W naszych warunkach w takich wodach karp nie rozradza się. Jest to gatunek od wielu setek lat hodowany w gospodarstwach stawowych, gdzie od dawna był i jest obecnie poddawany ustawicznej selekcji. Gatunek ten do naszych wód przedostał się lub został przeniesiony z systemu rzecznego Dunaju. Istnieją dowody na to, że przenikał on dwiema drogami - z południowego wschodu (Dniestr, Prypeć i ich dopływy) oraz z południowego zachodu (Śląsk). Selekcja, specjalna opieka i intensywne żywienie karpia hodowanego w stawach spowodowały, że znacznie różni się on od żyjącego w wodach naturalnych. Karp hodowany w stawach albo częściowo, albo zupełnie zatracił okrywę łuskową. Pozostałe, często bardzo nieliczne łuski, przybrały u niego olbrzymie rozmiary, są to tzw. karpie lustrzenie, u których widać tylko kilka szeregów dużych łusek oraz tzw. karpie nagie, u których pozostały nieliczne łuski, np. koło pokrywy skrzelowej lub nasady płetwy ogonowej. U karpi hodowlanych zmienił się także stosunek wysokości do długości ciała. Są one znacznie bardziej wygrzbiecone i wysokość w długości może się mieścić tylko 2-3 razy. Po dwu- lub trzyletniej hodowli w stawach karp osiąga ciężar od 750 do 1500 g i jest odławiany jako ryba przeznaczona do konsumpcji. Karp w warunkach naturalnych lub niewyławiany ze stawów dorasta nawet do długości przekraczającej 1 m i osiągać może ciężar ponad 30 kg. Ryba ta ma bardzo duże znaczenie w naszym rybactwie śródlądowym, jest to bowiem zasadniczy gatunek ryb hodowanych w gospodarstwach stawowych. Jego produkcja w stawach wzrasta z każdym rokiem i obecnie wynosi ponad 10 tysięcy ton rocznie. Poza tym pewne, coraz większe ilości karpia są wyławiane z płytkich, ciepłych jezior zarybianych od kilku lat tym gatunkiem. Wymiar ochronny dla karpia wynosi 30 cm.
Pokarmem karasia są drobne zwierzęta wodne, żyjące w mulistym dnie lub w jego pobliżu. Tarło tej ryby trwa od maja do lipca. Samica średniej wielkości składa około 200 000 jaj na płytkich miejscach, porośniętych roślinami wodnymi. Gatunek ten występuje w całej Europie (z wyjątkiem Francji, Szwajcarii i zlewiska Oceanu Lodowatego Północnego) oraz w dorzeczach większych rzek syberyjskich. W Polsce karaś jest spotykany we wszystkich nizinnych wodach śródlądowych, stojących i wolno płynących. Przebywa niedaleko brzegów, przy miękkim i mulistym dnie. Niewielkie jego ilości są hodowane w gospodarstwach stawowych.
Płoć jest jedną z najpospolitszych ryb europejskich i zasiedla wszystkie typy wód - stawy, rzeki, potoki, jeziora i zbiorniki zaporowe. Występuje w całej Europie, na wschód od Pirenejów i na północ od Alp aż do Uralu na wschodzie i w Azji. Nie ma jej w Portugalii, Hiszpanii i Włoszech, na adriatyckim wybrzeżu Jugosławii, w Albanii i Grecji. Nie występuje także w północnej części Półwyspu Skandynawskiego. Można ją natomiast spotkać w wodach słonawych, a także w Bałtyku, gdzie tworzy wędrowną formę anadromiczną. Z reguły osiąga 25 cm długości i 250-400 g ciężaru, wyjątkowe okazy przekraczają 35 cm długości i ponad 1 kg ciężaru. Żyje w dużych stadach. Tarło odbywa się w kwietniu i maju w silnie porośniętych, płytkich wodach. W okresie godowym na ciele samców pojawia się wysypka perłowa. Zapłodniona ikra przykleja się do roślin wodnych, a wylęg następuje po upływie około 12 dni. W naturalnych warunkach płoć często krzyżuje się z innymi rybami z rodziny karpiowatych (leszczem, ukleją lub wzdręgą). Główny pokarm narybku stanowi plankton i drobne bezkręgowce denne, natomiast osobniki dorosłe odżywiają się przede wszystkim roślinami wodnymi i detrytusem. Larwy owadów i owady odgrywają mniejszą rolę w ich odżywianiu. Na niektórych obszarach płoć ma bardzo duże znaczenie gospodarcze w jeziorach, dużych zbiornikach zaporowych i rzekach. Jest odławiana za pomocą niewodów, włoków, sieci pułapkowych i zastawnych. Płoć znajduje wielu amatorów wśród wędkarzy, którzy używają jej także jako przynęty na ryby drapieżne.
Osiąga 15-20 cm długości. Ciało wydłużone, spłaszczone bocznie. Łuski delikatne, łatwo odpadające, o intensywnym srebrzystym ubarwieniu. Ukleja żyje zazwyczaj gromadnie, żywi się planktonem oraz pokarmem roślinnym. Tarło ukleja odbywa w strefie przybrzeżnej jezior, w rzekach w odcinkach płytkich o kamienistym dnie, od maja do czerwca. Samica składa od 3 000 do 10 000 jaj. Ukleja jest naturalnym pokarmem wielu gatunków ryb drapieżnych, bywa stosowana przez wędkarzy jako naturalna przynęta. Poławiana masowo w celach konsumpcyjnych. Srebrzyste łuski uklei stanowiły do niedawna surowiec do pozyskania guaniny, tzw. "essence d'Orient", używanej do wyrobu masy perłowej oraz sztucznych pereł (dla uzyskania 1 kg guaniny przerabiano ok. 4 t uklei).
Występowanie: spokojne wody o mulistym podłożu, od Europy Zachodniej, przez Europę Środkową, północne Włochy i Bałkany, w basenie Morza Czarnego i Kaspijskiego, aż po Ural i Jezioro Aralskie. W środkowych i południowych Włoszech, na dalmatyńskim wybrzeżu i w centralnej Grecji występuje podgatunek Scardinius erythrophthalmus scardafa. Ryba stadna, przebywająca zwykle pod powierzchnią wody wśród roślinności strefy przybrzeżnej. Tarło od kwietnia do maja. Kleista ikra o średnicy 1,5 mm (100 000-200 000), składana jest na roślinności wodnej. Okres inkubacji trwa 3 do 10 dni. Odżywianie: głównie pokarm roślinny; również małe organizmy zwierzęce.
|
Mieszkańcy jezior
|
| Copyright by CEE |